Mały organ, ogromny wpływ na zdrowie. Co musisz wiedzieć z okazji Światowego Dnia Chorób Tarczycy?

Tarczyca waży zaledwie tyle, co kilka kostek cukru, a mimo to jej prawidłowe funkcjonowanie jest kluczowe dla całego organizmu. Z okazji Światowego Dnia Chorób Tarczycy, obchodzonego 25 maja, przyglądamy się temu, jak dbać o ten narząd i na jakie sygnały wysyłane przez ciało należy reagować.

Liczba podkarpackich pacjentów, których dotknęły choroby związane z tarczycą jest bardzo duża. - W 2025 roku ponad 130 tysięcy pacjentów korzystało na terenie województwa podkarpackiego z pomocy medycznej związanej z tarczycą, w tym prawie 6 tysięcy dzieci - mówi Rafał Śliż, rzecznik prasowy Podkarpackiego NFZ.

Są trzy główne typy chorób tarczycy.

Nadczynność i niedoczynność tarczycy to dwie najczęstsze choroby tarczyce, ale ich objawy mogą być podobne. - Jedni i drudzy pacjenci będą mieli na przykład problemy z koncentracją. Pacjenci z niedoczynnością tarczycy będą mieli jakby takie spowolnienie myślenia, zmęczenie. Natomiast pacjenci z nadczynnością będą mieli gonitwę myśli. To będą problemy z koncentracją. Zmęczenie tak samo w dwóch chorobach. W niedoczynności tarczycy będziemy mieć zmęczenie typu osłabienie, odpoczywanie po szkole, nawet taka senność w godzinach popołudniowych, kiedy już organizm jest zmęczony. Natomiast w nadczynności też może być objaw zgłaszany jako zmęczenie, ale to będzie inny rodzaj zmęczenia. To będzie zmęczenie przy wysiłku, trudność wchodzenia po schodach - wyjaśnia Agnieszka Domin.

W przypadku zauważenia takich objawów u dzieci, rodzice powinni sprawdzić poziomy hormonów. Ważne, żeby zrobić to kompleksowo czyli nie tylko hormony tarczycy FT3 i FT4, ale też hormon przysadki TSH. To pomoże postawić odpowiednią diagnozę.

Najczęściej pacjenci cierpią na niedoczynność tarczycy. W Polsce u noworodków wykonuje się badania przesiewowe pod tym kątem. Robione są one u dzieci między trzecią a piątą dobą życia. Pozwalają wykryć wrodzoną niedoczynność tarczycy i natychmiast wdrożyć odpowiednie leczenie, które zapewni prawidłowy rozwój psychoruchowy pacjenta.

Mniej liczną grupą pacjentów są osoby z nadczynnością tarczycy, która głównie się wiąże z autoimmunizacją i z chorobą Gravesa-Basedowa. Tacy pacjenci wymagają bardzo intensywnej opieki - wizytami nawet co dwa tygodnie w poradni endokrynologicznej, czyli dużo częściej niż wynikałoby to z przewidzianych norm. - Każda infekcja w tej chorobie, stres, jakiegoś typu egzamin, coś się dzieje w rodzinie – to powoduje, że dochodzi do nawrotu tej choroby. Więc my staramy się naszych pacjentów leczyć lekami, tabletkami czyli farmakologicznie, ale też czasami musimy się uciec do rozwiązań radykalnych, czyli jest to albo leczenie radiojodem, albo leczenie operacyjne definitywne - mówi Agnieszka Domin.

Trzecia grupa to pacjenci z guzkami tarczycy. Chociaż opieka pediatryczna, a później internistyczna nad pacjentami nie różni się zbytnio, to jednak pediatrzy zwracają na co innego uwagę - lekarze dziecięcy przede wszystkim monitorują rozwój psychoruchowy, zwłaszcza do trzeciego roku życia małego pacjenta. Dochodzi jeszcze do tego morfologia krwi. 

W skrócie

• Objawy, których nie warto ignorować:
• przewlekłe zmęczenie i senność
• nagłe wahania masy ciała
• problemy z koncentracją i pamięcią
• kołatanie serca
• wypadanie włosów i pogorszenie kondycji skóry

Pamiętaj o profilaktyce

• wykonuj regularne badania TSH
• konsultuj niepokojące objawy z lekarzem
• dbaj o zdrową dietę i aktywność fizyczną
• kontroluj poziom stresu i snu

Grafika: NFZ