Światowy Dzień Lipoedemii

Przez lata mylona z otyłością, lenistwem lub problemami hormonalnymi. Towarzyszy jej chroniczny ból, zasinienia i ogromny wstyd, który potrafi wykluczyć z życia społecznego. To lipoedema, choroba, na którą tylko na Podkarpaciu cierpią tysiące osób.

Dziś, 18 maja, przypada Światowy Dzień Lipoedemii. Z tej okazji Podkarpacki NFZ postanowił nagłośnić problem schorzenia – czym ono jest, jak rozpoznać objawy i gdzie szukać ratunku. Na pytania Rafała Śliża, rzecznika prasowego Podkarpackiego NFZ, odpowiada dyplomowany osteopata mgr Mariusz Paśko.

Czym właściwie jest lipoedema i dlaczego tak wiele kobiet przez lata nie słyszy właściwej diagnozy?

Lipodema to jest schorzenie tkanki łącznej podskórnej i to, co często nawet lekarze czy pacjenci w jakiś sposób mylą się diagnozując to właśnie schorzenie, to mówią o problemie samej komórki tłuszczowej, a to jest problem tkanki łącznej podskórnej, która w jakimś stopniu zachowuje się chorobliwie i jest w takim permanentnym stanie zapalnym. Dlatego ta właśnie komórka tłuszczowa cierpi i się chorobliwie rozrasta, ale tu chodzi bardziej o problem tkanki łącznej podskórnej niż samej komórki tłuszczowej, która się wtórnie w jakimś stopniu rozwija i staje się permanentnie zaburzana przez ten właśnie stan zapalny.

Jakie objawy najczęściej są charakterystyczne? Na co zwrócić uwagę i kiedy powinni pacjenci trafić do specjalistów?

Tak, są takie objawy charakterystyczne, jeżeli chodzi o lipoedemę. Pierwszym takim objawem jest obrzęk symetryczny, obrzęk kolumnowy. Czyli dwie nogi są obrzęknięte najczęściej do linii poprzecznej pępka. Ten obrzęk, różnicując właśnie między innymi z otyłością, jest też bolesny u większości pacjentek. Często powstają różne wynaczynienia, zasinienia. Często stopa jest kompletnie odcięta od obrzęku, co też jest takim charakterystycznym objawem. I to są takie jakby cechy wspólne tego, że możemy to różnicować w kontekście z obrzękami limfatycznymi i otyłością.

Dlaczego dieta i ćwiczenia, które generalnie i bardzo często przynoszą efekty, tutaj tych efektów nie przynoszą?

Tutaj oczywiście mamy problem znowu z tym permanentnym stanem zapalnym i ten tłuszcz w jakimś stopniu nie idzie na ćwiczenia fizyczne i w jakimś stopniu diety wszelakie nie potrafią go eliminować, ponieważ tu nie chodzi o tą komórkę tłuszczową, tylko tę tkankę łączną. Tam cały czas tli się stan zapalny, który w jakimś stopniu nie pozwala się przez układ limfatyczny i żylny oczyścić tej właśnie przestrzeni.

Jak wygląda życie codzienne takich osób i z czym najczęściej borykają się pacjenci?

W związku z tym, że to są problemy oczywiście przewlekłe, chroniczne tych pacjentek, niestety oprócz aspektów fizycznych związanych z tym, że te pacjentki mają często nadruchomość stawową, zaburzenia stawowe idące w problemy bólowe kolan, stóp, bioder, też mamy problemy społeczne, emocjonalne. Tak możemy sobie to wyobrazić, że to są takie dwie połówki jabłka u kobiet, czyli górna połówka bardzo szczupła, dolna połówka kompletnie inna, ta tkanka łączna nie trzyma tej komórki tłuszczowej. W związku z tym kobiety bardzo mocno tego się wstydzą, a to ma swoje konsekwencje, jeżeli chodzi o udział w społeczeństwie, w społecznym życiu.

Wsparcie, leczenie. Na co dzisiaj można liczyć?

Dzisiaj oczywiście mamy dwa nurty. Leczenie zachowawcze i leczenie chirurgiczne. Leczenie zachowawcze stabilizuje tę chorobę. My tutaj podejmując pewne kroki możemy i musimy działać na różnych płaszczyznach, pomagać tym pacjentom w różnoraki sposób poprzez fizyczną pracę, manualną pracę, poprzez różne urządzenia, które w jakiś sposób będą pomagały oczyszczać się tej tkance łącznej, w której jest ta komórka tłuszczowa. Działamy też na kompresjoterapii, działamy też na takiej odzieży płaskodzianej i to wszystko łączymy w jedną całość, dając do tego oczywiście specyficzną dietę przeciwzapalną. Jest też leczenie chirurgiczne, które w jakiś sposób będzie leczyło objawy, ale dalej niestety ten pacjent po leczeniu liposukcyjnym w lipoedemii będzie musiał dalej pracować terapią zachowawczą, żeby utrzymać te efekty operacyjne.

Co powiedzieć kobietom, które podejrzewają u siebie lipoedemę, ale wciąż z diagnozą zwlekają?

I to jest takie podstawowe pytanie, ponieważ my prowadzimy dosyć często konsultacje dla pań z lipoedemą i według badań ostatnich, amerykańskich badań, stwierdzono, że w wieku od 12 do 15 lat to wtedy właśnie następuje pierwszy rzut choroby. Czyli dla mnie taką główną odpowiedzią na to właśnie pytanie jest w uświadomienie tym pacjentom, że trzeba się zgłaszać jak najwcześniej, trzeba w jakiś sposób zauważać pierwsze symptomy. A jak wiemy, że jest to też podłoże genetyczne u tych pacjentek, to - jeżeli babcia chorowała, mama chorowała, to musimy zauważyć, czy te obrzęki stają się coraz bardziej kolumnowe u młodych dziewczyn, dojrzewających szczególnie, bo to jest taki pierwszy okres, gdzie nastąpi wzrost tych komórek tłuszczowych. Jeżeli to będzie bolesne, jeżeli w jakimś stopniu będzie odcinało nam stopy, czyli tych obrzęków nie będzie na stopach, będzie dużo wynaczynień, wtedy należy się zgłosić jak najwcześniej na dobrą diagnostykę, konsultację i już wtedy przechodzić pierwszą terapię.