Reklama

Ruch i dieta to nie wszystko. Jak dbać o siebie na co dzień? | Reporter Gazeta

07/04/2026 07:49

Dziś (7 kwietnia) obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia. To idealny moment, aby zatrzymać się w codziennym biegu i zapytać: kiedy ostatnio robiłem badania profilaktyczne? O tym, dlaczego "zdrowy tryb życia" nie zwalnia nas z wizyty u lekarza oraz jak drobne nawyki mogą uratować życie mówi dr nauk o zdrowiu Joanna Błajda z Uniwersyteckiego Centrum Badawczo-Rozwojowego w Naukach o Zdrowiu Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Profilaktyka to nie „szukanie choroby”

Wiele osób unika badań w obawie, że „coś zostanie wykryte”. Tymczasem, jak podkreśla dr Joanna Błajda, profilaktyka to budowanie kontroli nad własnym organizmem, a nie proszenie się o kłopoty. Częstym błędem jest przekonanie, że skoro biegamy i zdrowo jemy, badania nas nie dotyczą.

Nawet jeśli jesteśmy aktywni fizycznie, nawet jeśli dbamy o siebie, zdrowo się odżywiamy, to powinniśmy wykonywać badania profilaktyczne. Badania profilaktyczne są nam potrzebne. To jest jak taki swoisty przegląd, który powinniśmy wykonywać corocznie, w zależności oczywiście od grupy wiekowej – wyjaśnia dr Błajda.

 

Bezpłatne badania – skorzystaj z nich!

Dla kobiet takimi badaniami, którym powinny cyklicznie się poddawać są cytologia i mammografia. W ramach programów profilaktycznych są one darmowe.

  • cytologia: dla kobiet w wieku 25-64 lata (raz na 3 lata lub raz na 5 lat)

    Reklama
  • mammografia: dla kobiet w wieku 45-74 lata (raz na 2 lata, a w grupach ryzyka co rok).

 

Powietrze w domu i na zewnątrz

Zdrowie to suma setek małych decyzji. Ekspertka zwraca uwagę na dwa aspekty, które często bagatelizujemy – to jakość powietrza oraz odpowiedni sen.

Rzadko myślimy o tym, jakim powietrzem oddychamy, a to ma kluczowe znaczenie. Oddychamy przez 24 godziny na dobę i należy zwracać uwagę na powietrze i w domu, i na zewnątrz. W przypadku domu szalenie ważne jest wietrzenie, ponieważ na co dzień wdychamy różnego typu związki, które są w powietrzu. Mogą to być różnego typu związki lotne, które uwalniają się z mebli, ze ścian, z podłogi – mówi dr Błajda.

Reklama

Jeśli chodzi o powietrze na zewnątrz, to warto śledzić jego jakość na aplikacjach czy stronach internetowych. Ważne jest sprawdzanie stężenia pyłów zawieszonych, takich jak PM2,5, PM5, PM10. Kiedy jest ich dużo, lepiej zrezygnować z aktywności fizycznej na zewnątrz i zostać w domu.

Równie ważny jest sen, który nie jest tylko odpoczynkiem, ale procesem naprawczym.

  • Wskazówka: Aby organizm produkował odpowiednią ilość melatoniny (hormonu o właściwościach „naprawczych” i antynowotworowych), w sypialni musi być idealnie ciemno. Zasłoń okna, wyeliminuj wszystkie źródła światła, zasłoń diody w urządzeniach elektronicznych.

    Reklama

 

Stres a nowotwór

Czy stres może wywołać raka? Ekspertka tłumaczy, że wpływ ten jest pośredni, ale bardzo groźny. Przewlekły stres obniża wydolność układu odpornościowego, co stwarza idealne środowisko do rozwoju mutacji genetycznych i infekcji, które mogą prowadzić do nowotworów.

Niektóre objawy niesłusznie zrzucamy na karb przepracowania. Jeśli zauważysz u siebie:

  1. Przewlekłe zmęczenie, które nie mija po odpoczynku,

  2. Niezamierzoną utratę masy ciała,

  3. Przewlekły kaszel lub chrypkę,

  4. Nagłe zmiany w organizmie, które się utrzymują...

    Reklama

...nie czekaj, skonsultuj się z lekarzem. W 90% przypadków to pewnie błahostka, ale w pozostałych 10% szybka reakcja może uratować ci życie.

 

Kiedy zacząć dbać o zdrowie? Dzisiaj!

Przekonanie, że profilaktyka dotyczy osób po 50, 60, a może nawet po 70 roku życia, to mit. O zdrowie należy dbać od najmłodszych lat.

W przypadku osób młodych, jeśli chodzi o profilaktykę, stawiałabym przede wszystkim na szczepienia w kierunku HPV. Szczepienia HPV nie tylko chronią przed nowotworami szyjki macicy, ale to także profilaktyka nowotworów prącia, odbytu, gardła – zaleca dr Błajda.

Reklama

Ekspertka podkreśla, że również młode osoby powinny wykonywać co roku podstawowe badania, morfologię, badanie ogólne moczu, standardowy przegląd stomatologiczny. U dziewcząt wchodzących w dorosłość ważna jest nauka samobadania piersi, a u chłopców badania jąder.

Podsumowując: co robić, żeby zdrowiej żyć?

Przede wszystkim badajmy się, nie bójmy się badań i pamiętajmy, że profilaktyka to nie jest szukanie choroby. Profilaktyka to jest budowanie naszego świadomego podejścia do zdrowia i świadomej kontroli nad naszym zdrowiem – radzi ekspertka.

Reklama

Artykuł powstał na podstawie rozmowy rzecznika Podkarpackiego NFZ Rafała Śliża z dr n. o zdr. Joanną Błajdą.

Grafika: Materiały NFZ.

Czytaj nas w Google
Dodaj do Google
Reklama

Komentarze opinie

Podziel się swoją opinią

Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.


Reklama

Wideo reportergazeta.pl




Reklama
Najnowsze wiadomości